เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 2569 เวลา 10.00–11.30 น. ณ ธนาคารแห่งประเทศไทย ได้มีการประชุมหารือแนวทางการพัฒนานวัตกรรมการเงินเพื่อคนตาบอด โดยมีผู้แทนจากสมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทย ประกอบด้วย นายชัชชัย วิจิตรจรรยา กรรมการและเลขานุการ นายสุนทร สุขชา กรรมการบริหาร นายอิษวัต บัลลพ์วานิช ผู้ช่วยนักวิจัย สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ หรือ สวทช. นายกฤษณ์พงษ์ เตชะพลี นิติกรสมาคมฯ และนายณัฐวัฒน์ ยติรัตนกวี เจ้าหน้าที่ฝ่าย IT และวิทยุออนไลน์ มูลนิธิคนตาบอดไทย พร้อมด้วยนักวิจัยจาก NECTEC และผู้แทนจากธนาคารพาณิชย์ อาทิ ธนาคารไทยพาณิชย์ ธนาคารกสิกรไทย และธนาคารกรุงศรีอยุธยา
การประชุมครั้งนี้มุ่งสะท้อนปัญหาและอุปสรรคที่คนตาบอดประสบจริงในการทำธุรกรรมผ่านแอปพลิเคชัน Mobile Banking โดยเฉพาะโครงสร้างของแอปพลิเคชันบางส่วนที่ยังไม่เป็นไปตามมาตรฐานการเข้าถึง เช่น ปุ่มหรือเมนูที่ไม่มีคำอธิบายกำกับ ส่งผลให้โปรแกรมอ่านหน้าจอ หรือ Screen Reader ไม่สามารถอ่านหรือจับโฟกัสคำสั่งได้อย่างถูกต้อง
อีกหนึ่งประเด็นสำคัญคือการสแกนใบหน้าเพื่อยืนยันตัวตน ซึ่งบางระบบกำหนดให้ผู้ใช้หันหน้าไปทางซ้าย ขวา หรือพยักหน้า แต่ไม่มีระบบเสียงนำทางที่เหมาะสมสำหรับคนตาบอด ทำให้ไม่สามารถดำเนินการตามขั้นตอนได้อย่างถูกต้อง บางกรณีระบบไม่สามารถตรวจจับใบหน้า หรือระบบปัญญาประดิษฐ์ AI เข้าใจผิดว่าเป็นหุ่นยนต์ จนไม่สามารถทำธุรกรรมต่อได้
นอกจากนี้ ยังพบความแตกต่างในการให้บริการของธนาคารแต่ละสาขา โดยบางแห่งสามารถยกเว้นขั้นตอนการสแกนใบหน้าให้แก่คนตาบอดได้ ขณะที่บางแห่งยังคงกำหนดให้ดำเนินการตามขั้นตอนเดิม จึงมีข้อเสนอให้จัดทำแนวทาง คู่มือ และนโยบายกลาง เพื่อให้การให้บริการแก่คนตาบอดเป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ
ในด้านการพัฒนาเทคโนโลยี นักวิจัยจาก NECTEC ได้นำเสนอเทคโนโลยีและแนวทางใหม่ พร้อมหารือกับภาคีสถาบันการเงินถึงการนำรูปแบบการยืนยันตัวตนทางเลือกที่หลากหลายมาปรับใช้ในอนาคต เช่น การสแกนลายนิ้วมือ การสแกนใบหู และการจดจำเสียง เพื่อให้ประชาชนสามารถเลือกวิธีการยืนยันตัวตนที่เหมาะสมกับเงื่อนไขของแต่ละบุคคล
โดยธนาคารแห่งประเทศไทยเตรียมออกคำสั่งแต่งตั้งคณะทำงานร่วม ประกอบด้วย สมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทย กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม สมาคมธนาคารไทย และธนาคารพาณิชย์ต่าง ๆ เพื่อร่วมกันติดตามความคืบหน้า แลกเปลี่ยนข้อเสนอแนะ ตลอดจนร่วมออกแบบและพัฒนาแอปพลิเคชันอย่างต่อเนื่อง โดยกำหนดให้มีการประชุมร่วมกันทุก 3 เดือน
สมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทยจะเดินหน้าสะท้อนปัญหาและความต้องการจากประสบการณ์จริงของคนตาบอด พร้อมประสานความร่วมมือกับธนาคารแห่งประเทศไทย ภาคสถาบันการเงิน หน่วยงานภาครัฐ และภาคเทคโนโลยี เพื่อผลักดันให้บริการทางการเงินและ Mobile Banking สามารถเข้าถึงและใช้งานได้อย่างเท่าเทียม ลดอุปสรรคในการทำธุรกรรม และนำไปสู่ระบบการเงินที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้อย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน
